Commercieel vastgoed steeds vaker leeg maar toch populair bij beleggers

14 juni 2015 09:10 uur

De leegstand van winkels en kantoren is afgelopen jaar opnieuw toegenomen. Van het vloeroppervlak kantoren staat begin 2015 ruim zeventien procent leeg. Binnen de detailhandel is inmiddels ruim negen procent van de vierkante meters niet in gebruik. Veel staat bovendien structureel leeg: meer dan drie jaar. Dit betreft ongeveer zestig procent van de leegstaande kantoren en een kwart van de leegstaande winkels.

Dalende vraag

De economische crisis heeft tot krimp van bedrijven en veel faillissementen geleid, met onder andere een dalende vraag naar kantoor- en winkelruimte tot gevolg. Dit is echter niet de enige verklaring; er zijn ook meer structurele factoren die een rol spelen. Een belangrijke structurele oorzaak voor de afnemende vraag naar kantoren en fysieke winkels is de technologische vooruitgang. Daardoor zijn andere vormen van werken (‘het nieuwe werken’) en winkelen (internetshoppen) ontstaan. Ook de afvlakkende bevolkingsgroei (of zelfs krimp, in sommige gebieden) en de dalende beroepsbevolking zorgen voor minder vraag naar winkel- en kantoorruimte.

Toenemend aanbod

PBL waarschuwt voor nieuwe over- en desinvesteringen in commercieel vastgoed. Daar waar de vraag naar commercieel vastgoed minder is geworden, is het aanbod niet of nauwelijks gedaald. Na het barsten van de internetbubbel in 2000 werd de aandelenmarkt minder aantrekkelijk en kwam er een wall of money op de vastgoedmarkt. Dit leidde tot meer investeringen en daardoor tot meer vierkante meters kantoren en (in mindere mate) winkels, dan waar vraag naar was. Deze investeringen in commercieel vastgoed werden tot het uitbreken van de economische crisis bovendien aangewakkerd door gemeenten die in winkels en kantoren  een belangrijke kostendrager voor gebiedsontwikkelingen zagen. Inmiddels daalt de kantorenvoorraad licht en stijgt de winkelvoorraad slechts bescheiden. Nieuwe over- en desinvesteringen in commercieel vastgoed lijken zich aan te kondigen. Mede door het opkopen van staatsobligaties door de Europese Centrale Bank (quantitative easing) is er een nieuwe wall of money die ergens heen ‘moet’. Vanwege de lage rentestand lijkt investeren in commercieel vastgoed dan een aantrekkelijk alternatief voor geld op zoek naar een investeringsdoel.

Er zijn wel behoorlijk grote verschillen in leegstand binnen Nederland, zowel bij kantoren als bij winkels.

Bron: Planbureau voor de leefomgeving