Alkmaar: ‘Sloop de enige optie voor ingestort AZ-stadion’

18 augustus 2019 19:25 uur

Stortte het AZ-stadion in door simpele lasfouten of is er veel meer aan de hand? Betrokkenen zijn het niet eens. Slopen en sluiten, zegt de een. Dit is straks het veiligste stadion van Europa, beweert de ander.

Een week na het instorten van een deel van het dak van het AFAS Stadion van eredivisieclub AZ werd vandaag iets meer duidelijk over de oorzaak. De Onderzoeksraad voor Veiligheid constateert na een eerste onderzoek dat er fouten zijn gemaakt bij de lasverbindingen in het dak. Bij de harde wind van vorige week zijn de spanten precies op de plek van die verbindingen afgebroken, is te zien op foto’s van de Onderzoeksraad.

Ook in het nog intacte deel van het stadion vond de raad twee breuken en twee mogelijke scheuren. Alles bij elkaar een ‘acuut risico’, schrijft de Onderzoeksraad in een tussentijdse waarschuwing aan de gemeente Alkmaar en AZ. Het stadion zou dus nog verder in kunnen storten.

Commentaar

Deskundigen en constructeurs buitelen over elkaar heen om de conclusies van commentaar te voorzien. Ynso Suurenbroek, de bouw- en brandexpert die bij de bouw in 2005 al van mening was dat de staalconstructie te licht was, gaat het verst.

Het voormalig buitengewoon lid van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, dat destijds een kritisch rapport schreef, stelt dat er voor AZ eigenlijk niets anders op zit dan het stadion te slopen en een nieuw exemplaar te bouwen. ,,Eén scheur of gebrek, daar geloof ik sowieso niet in. Het zit in de constructie. Nu zijn er na een paar dagen onderzoek al meerdere zwakke plekken gevonden. De delen van de constructie die wél in orde zijn, hebben al die jaren de extra last van de zwakke plekken moeten opvangen. Dat doet ook iets met die sterke delen.”

Retorische vraag

Suurenbroek sluit af met een – wat hem betreft – retorische vraag: ,,Laat je daar straks bij harde wind of een regenbui nog mensen onder zitten?” Zijn antwoord: ,,Nee. Ik denk dat sloop de enige optie is.”

Het kritische rapport dat Suurenbroek begin 2006 in opdracht van de plaatselijke brandweercommandant schreef, werd door de gemeente terzijde geschoven. Wel liet Alkmaar extra onderzoek uitvoeren. Zo werden ‘cruciale verbindingselementen’ in de staalconstructie getest op ‘de grootste trekbank die in Nederland aanwezig is’. Het resultaat was ‘meer dan in orde’.

Met de hand gelast

Maar sommige cruciale verbindingen bleken dertien jaar later dus juist níet in orde. De lasverbindingen voor het Alkmaarse stadiondak werden volgens betrokkenen met de hand gelast in een fabriek in het Friese Lemmer, die inmiddels failliet is. ,,Uiteindelijk is dat lassen mensenwerk”, zegt Johan Romkes, een van de constructeurs die het stadion destijds mee ontwierp. ,,Iemand kan een slechte dag hebben.”

Andries Broersma, hoofdingenieur bij het ontwerpen van het stadion, stelt echter dat een lasverbinding uit een fabriek een ‘onverdachte’ verbinding is. ,,Omdat dat soort bedrijven moeten werken volgens kwaliteitsstandaarden en certificering. Je gaat er blind vanuit dat het in orde is. Als dat in dit geval niet zo is, is dat heel kwalijk.”

Romkes en Broersma zijn ervan overtuigd dat met het foute laswerk de boosdoener gevonden is. Broersma durft zelfs de stelling aan dat het AZ-stadion straks – nadat de zwakke plekken zijn hersteld en het ingestorte dak is gerenoveerd – ‘het veiligste stadion van Europa’ is. ,,Dan nodig ik heel Nederland uit om naar het stadion te komen.”

Niet superonveilig

Het zijn wat je noemt tegengestelde visies. Aan twee specialisten van de Technische Universiteit (TU) in Delft de vraag wie we precies moeten geloven. ,,Suurenbroek overdrijft”, zegt Rob Nijsse, hoogleraar constructief vormgeven aan de TU. ,,Je kunt er vanuit gaan dat de slechte delen nu naar beneden zijn gekomen. Het is niet zo dat dit een superonveilige constructie is en die kan ook best weer worden hersteld. Maar dat zou alles bij elkaar een jaar kunnen duren, verwacht ik.”

Wat voor Nijsse sowieso duidelijk is: ,,Er is bij de bouw ontzettend goedkoop gerotzooid. En het toezicht vanuit de overheid is tijdens de bouw enorm tekortgeschoten. Daar hebben we in Nederland door de jaren heen dan ook veel op bezuinigd. De les die we moeten leren: als je geen geld uitgeeft aan controle, krijg je dit soort ongelukken.”

Bewijs ligt op de grond

Frans Bijlaard, emeritus professor staalconstructies aan de TU Delft, kan tot op zekere hoogte met de kritische Ynso Suurenbroek meegaan. ,,De constructie was niet in orde. Het bewijs daarvoor ligt op de grond.”

Maar voor verstrekkende conclusies is het te vroeg, vindt Bijlaard. ,,Braken de lasverbindingen omdat het laswerk slecht was? Kwam het doordat de druk van de rest van de constructie te groot was? Kwam het door de zonnepanelen op het dak? Dat zul je gewoon heel grondig moeten uitzoeken. En het resultaat van dat onderzoek kan alle kanten op, dat is natuurlijk wel zo. Extra versterking, of in het ergste geval sloop.” Bron: ad.nl 16-8-19

Overig nieuws